De Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk hebben een akkoord van 1246 pagina’s gesloten over hun toekomstige relatie. Aan beide zijden van het Kanaal is het nu een race tegen de klok om het geheel juridisch dicht te timmeren. Per 1 januari moet het akkoord rondom de Brexit in werking zijn.
De ergste schade is vermeden, maar er komen douaneformaliteiten, keuringen en vertragingen. Die gaan tijd, geld en ergernis kosten. Op een webinar van FloraHolland op 14 december werden de totale extra handelskosten geschat op 19,4%, waarvan 6% aan importheffingen (die nu gelukkig worden vermeden). De Brexit-gesprekken gaan door, want wat er nu ligt, is het absolute minimum. Maar de politieke lading zal vanaf nu hopelijk minder worden; en kan gebouwd gaan worden aan een nieuwe handelsrelatie met het VK.
Zero-zero Brexit-onderhandelingen
Het lijkt op een uitslag van een saaie wedstrijd, maar dit is het belangrijkste resultaat van de Brexit-onderhandelingen voor boeren en tuinders: er komen per 1 januari géén importtarieven en géén importquota. Was er geen deal gekomen, dan waren we geconfronteerd met aanzienlijke kosten. Zo zou het tarief op snijbloemen 8% geweest zijn en op komkommers 12%. Op pluimveevlees dreigden tarieven van 30 eurocent per kg, en op varkensvlees ruim 50 eurocent per kg. Die kosten zijn vermeden en dat was ook de inzet van LTO in Brussel. Hierbij is nauw samengewerkt met onze Europese organisatie COPA-COGECA en met onze Britse partner NFU.
Zo zijn er samen met onze Deense, Franse, Ierse, Britse en Duitse collega’s meerdere bijeenkomsten gehouden met sprekers namens de EU en de Britse regering. In COPA-COGECA is er een Task Force Brexit die regelmatig bijeen kwam om de stand van zaken en onze inzet te bespreken. LTO had natuurlijk ook nauw contact met de ministeries in Den Haag en met VNO NCW / MKB Nederland.
Brexit: Take back control
Er is een voetnoot bij al dit: het Verenigd Koninkrijk mag in de toekomst de kwaliteitsstandaarden eenzijdig veranderen. De Brexiteers willen graag soevereiniteit, ‘take back control’. Maar het Europese Unie behoudt zich in dat geval het recht voor om de import van Britse producten te gaan beperken. Dat moet dan, achteraf, getoetst worden door een arbitragecommissie. Dit is het ‘rebalancing mechanism’ dat oneerlijke concurrentie moet gaan voorkomen.
Douaneformaliteiten en keuringen vanaf 1 januari
Het Verenigd Koninkrijk is per 1 januari niet langer onderdeel van de Europese interne markt. Dat betekent nogal wat. Tot nu toe maakt het niet uit of jouw aardappelen, kaas of bloemen naar Berlijn gaan of naar Londen. Maar vanaf 1 januari heb je voor de laatste bestemming papieren nodig. Je moet geregistreerd staan bij de douane (EORI-nummer) en jouw inspectiedienst (NVWA, KCB, BKD, COKZ, NAKtuinbouw) moeten de partijen keuren voordat ze op weg kunnen. Vanaf 1 januari controleren de Britten in ieder geval fysiek op plantmateriaal en levend vee. Vanaf 1 april is pre-notificatie van alle agrarische producten verplicht. Tot 1 juli vindt de importinspectie plaats op het afleveradres, vanaf dan aan de grens / in de havens. Omgekeerd moeten de Britten ook voldoen aan de importformaliteiten van de EU; de prijs die zij moeten betalen voor de Brexit.
Invloed Brexit op Noord-Ierland
Voor Noord-Ierland geldt een speciale status om te voorkomen dat er een harde landgrens komt in Ierland. In de praktijk betekent het dat Noord-Ierland in de Europese interne markt blijft. De nieuwe exportregels gelden dus voor Groot-Brittannië (GB).
De EU en het VK erkennen over en weer rijbewijzen en vehicleregistraties. Maar Britse trucks kunnen vanaf 1 januari maar op één locatie product afleveren en opladen. Tot nu toe waren dat er drie.
Onderzoek
Britse onderzoekers behouden toegang tot het Europese onderzoeksprogramma Horizon Europe, met een budget van 94 miljard euro voor 2021-2027. Hiervan is 9 miljard euro bestemd voor voeding en landbouw.
Garanties voor gelijk speelveld
We willen graag handel drijven met het GB, maar tegen gelijke condities zodat oneerlijke concurrentie wordt vermeden. In de land- en tuinbouw hebben we het onder andere over gelijke eisen aan dierenwelzijn, toegelaten gewasbeschermings- en diergeneesmiddelen en minimum lonen. De Britse regering wil echter scoren met de herwonnen ‘soevereiniteit’. Hoe dit in de praktijk gaat uitpakken, gaan we de komende tijd nauwlettend volgen. Afgesproken is dat er na vier jaar wordt geëvalueerd.
Het akkoord voorziet de oprichting van een ‘partnership council’ met 19 gespecialiseerde subcommissies, waaronder voor fytosanitaire en sanitaire standaarden (SPS). Daarnaast komen er vier werkgroepen voor biologische landbouw, handel, energie en auto’s.
Diensten
Het handelsakkoord zoals het nu voor ligt, gaat vooral over goederen. Hier heeft de EU een voordeel; het exporteert meer naar het VK dan andersom. Maar het akkoord zegt weinig over (financiële) diensten, waarover in 2021 verder gepraat wordt. Daar had het VK een voordeel; diensten maken een groot deel uit van hun economie. Kennelijk was visserij (0,04% van het Britse BNP) politiek belangrijker om op te scoren. De totale handel tussen de EU en het VK bedraagt ongeveer 600 miljard euro, waarvan zo’n 600 miljoen aan vis.
Bron: LTO Nederland
