Door de onzekere prijzen van agrarische producten, strenge wet- en regelgeving van overheidsinstanties en veranderende eisen van consumenten en supermarkten ontwikkelen steeds meer agrarische bedrijven een neventak, zoals een zorgboerderij. U wilt op die manier graag iets voor andere mensen betekenen. Maar waar moet u rekening mee houden als u wilt starten met een zorgboerderij?
Soorten zorgboerderijen
Er zijn verschillende soorten zorgboerderijen. De meeste zorgboerderijen verlenen dagbesteding aan dementerende ouderen en/of mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking. De cliënten bezoeken dan één of meerdere dagen per week het agrarisch bedrijf. We beperken ons in dit artikel tot dit type zorgboerderij en laten andere types buiten beschouwing.
Aandachtspunt 1: uw persoonlijkheid
Als u wilt starten met een zorgboerderij, stelt u zich eerst de vraag: ben ik het juiste type persoon om een zorgboerderij te beginnen? Over het algemeen zijn veel veehouders ‘groen’. Niet omdat ze veel op het land werken, maar vanwege hun sociale karakter. Ze zijn vaak behulpzaam en zorgzaam. Een zorgboerderij past bij dit type mensen.
Aandachtspunt 2: de doelgroep
Vervolgens maakt u een keuze voor een bepaalde doelgroep. Het verlenen van dagbesteding aan dementerende ouderen is wezenlijk anders dan aan mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking. Bovendien zijn de vergoedingen afgestemd op de benodigde arbeid per cliënt. Om een juiste keuze te maken, zoekt u contact met andere zorgboeren. De ervaring leert dat bestaande zorgboeren erg trots zijn op hun bedrijf en het leuk vinden om andere mensen te helpen om hun droom te verwezenlijken.
Aandachtspunt 3: capaciteit
Naast de verschillende doelgroepen, is de capaciteit van de zorgboerderij (in aantallen cliënten) van groot belang. Iedereen heeft zijn eigen manier van werken en kijk op het verlenen van zorg. Wat past het best bij u?
Aandachtspunt 4: de bedrijfsruimte
U krijgt nu een beeld van het type zorgboer dat u wilt zijn en hoeveel cliënten u per dag dagbesteding wilt verlenen. Waarschijnlijk heeft u daarvoor al een bedrijfsruimte in gedachten. De kans is groot dat deze ruimte nog verbouwd (of gebouwd) moet worden. Daarbij is er wederom een onderscheid te maken in type dagbesteding. Mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking werken in de meeste gevallen mee op het bedrijf. Zij krijgen dan de rol van ‘hulpboer’ en zien zichzelf als een echte medewerker. Tijdens de dagbesteding voeren zij, op hun eigen tempo, werkzaamheden uit en zijn derhalve op uw agrarisch bedrijf, bijvoorbeeld tussen het melkvee of in de kas, te vinden. Zij hebben voldoende aan een kantine- en hobbyruimte.
Dementerende ouderen zijn veel minder actief op het bedrijf. Zij verrichten lichte werkzaamheden, zoals het voeren van het kleinvee, het plukken van groente, fruit en bloemen en helpen bij het bereiden van de maaltijd. Zij verblijven meer in een gemeenschappelijke ruimte (zowel binnen als buiten). Het is voor deze doelgroep belangrijk dat zij in een andere omgeving en samen met anderen zijn, waarbij de boerderij hen veel te bieden heeft. De landelijke omgeving en de ruimte maken hierbij het verschil ten opzichte van de thuissituatie. Vaak hebben zij van vroeger uit nog een band met een boerenbedrijf, waardoor ze graag naar een zorgboerderij komen.
Aandachtspunt 5: contact met de gemeente en regionale organisatie
Nadat u deze punten inzichtelijk heeft gekregen, neemt u contact op met de verantwoordelijke van uw gemeente en andere organisaties die betrokken zijn bij de toegang tot het sociaal domein. Het is belangrijk om te weten waar binnen uw gemeente behoefte aan is. Dit helpt u bij het maken van uw plannen.
Daarna kunt u contact opnemen met een regionale organisatie die is aangesloten bij de Federatie Landbouw en Zorg. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de Stichting Samenwerkende Zorgboeren Zuid (Brabant) en de Coöperatie Limburgse Zorgboeren (Limburg). Zij beschikken onder andere over de benodigde kwaliteitskeurmerken en beheren de contracten met de diverse gemeenten. Zij kunnen u veel informatie geven. Overigens is het geen vereiste om u bij een dergelijke organisatie aan te sluiten, u kunt dit ook zelf regelen.
Aandachtspunt 6: inzicht in kostenstructuur
Na deze gesprekken heeft u onder andere inzicht in de volgende zaken:
- het type zorgboerderij dat u opstart;
- aan hoeveel cliënten u per dag dagbesteding kunt verlenen;
- hoeveel dagdelen per week u dagbesteding gaat verlenen;
- hoe groot uw cliëntenbestand moet zijn om tot een voldoende bezetting te komen;
- wat uw verwachte omzet per dagdeel is;
- wat uw verwachte jaaromzet is.
Echter heeft u op dit moment nog geen inzage in uw kostenstructuur. Het volgende punt is dus inzicht krijgen in de kosten van de verbouwing of de nieuwbouw die benodigd is. Daarvoor kunt u offertes bij aannemers opvragen. Het voordeel van agrarische ondernemers is dat zij over het algemeen heel handig zijn en dus veel werk zelf kunnen verrichten. Dit verlaagt de hoogte van de investering. Zodra de hoogte van de benodigde investering bekend is, is het verstandig om een bedrijfsplan op te stellen. Ook wanneer er geen investering bij de bank gevraagd hoeft te worden, wilt u toch inzicht in uw toekomstige resultaten van deze compleet nieuwe neventak.
Zorglandbouwmonitor
Wellicht bent u voor uw agrarische bedrijf al gewend om berekeningen te maken aan de hand van de KWIN. Voor de traditionele agrarische takken is hierin veel financiële informatie te vinden. De zorglandbouw is hierin echter niet opgenomen. Om toch inzicht te verkrijgen in de kostenstructuur van een zorgboerderij, kan ABAB Accountants en Adviseurs u van dienst zijn. Wij beschikken namelijk over de zorglandbouwmonitor, waarin we uit een grote groep zorgboeren referentiecijfers hebben opgesteld.
Bron: ABAB
