Uit het transitieplan voor de landbouw dat een paar maanden geleden door voormalig minister Schouten als voorzet aan het nieuwe kabinet werd gepresenteerd, wordt via de zoneringskaart steeds meer duidelijk hoe Nederland de komende 10 jaar ingekleurd gaat worden. Van goed geschikte landbouwgebieden tot transitie-, buffer- en extensiveringsgebieden. Boeren dichtbij Natura 2000-gebieden worden gestimuleerd te heroriënteren, deze kunnen worden uitgekocht, verplaatst of vergoedingen krijgen voor natuurbeheer en -ontwikkeling.
Marco Hol, specialist bij DLV Advies op het gebied van stikstofregelingen, spreekt veel verschillende agrariërs over de toekomst van hun bedrijf en de mogelijkheden deel te nemen aan bijvoorbeeld de piekbelastersregeling oftewel Maatregel Gerichte Opkoop (MGO) of de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv). “Het krijgen van een antwoord op de herbestemming van een locatie kost veel tijd. Een goede voorbereiding is het halve werk. Of je nu wel of niet deel gaat nemen aan een regeling; weten wat wel en niet kan geeft veel duidelijkheid voor de toekomst”, aldus Marco.
Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv)
Voor het uitkopen of verplaatsen, en zo de stikstof depositie te verminderen, heeft het ministerie van LNV de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderij (Lbv) aangekondigd. Melkvee-, varkens- en pluimveehouders kunnen een subsidie krijgen om een of meerdere bedrijfslocaties te sluiten of (indien er geen beroepsverbod wordt opgelegd) te verplaatsen. De locatie komt in aanmerking vanaf een bepaald niveau stikstof depositie. De subsidie bestaat naar verwachting uit de marktwaarde voor de benutte productierechten. En 65 procent van de gecorrigeerde vervangingswaarde van de gebouwen. Het is nog niet bekend of het bedrijf tot het moment van aanmelden normaal in productie moet zijn qua aantallen dieren. Het LNV heeft aangekondigd de details van deze regeling in januari 2022 bekend te maken. Een half jaar later, in augustus 2022 kunnen ondernemers zich vervolgens aanmelden.
“Voor de grondgebonden melkveehouderij hebben deze ruimtelijke ontwikkelingen veel gevolgen. We verwachten vanuit deze sector veel oriëntatievragen over onder andere de mogelijkheden die deze regeling kan geven”; geeft Jannes Jansen, adviseur Mest & Mineralen, aan. Jannes is als specialist veel betrokken bij de stikstof problematiek. “De verschillen tussen de bedrijven zijn groot. Dus ook hier geldt dat elke praktische situatie uniek is en dat het loont om dit op tijd uit te zoeken”.
Maatregel Gerichte Opkoop (MGO)
Naast de LBV-regeling wordt er een tweede ronde Maatregel Gerichte Opkoop (MGO) verwacht in het tweede kwartaal van 2022. De regeling is bedoeld voor bedrijven met én zonder productierechten. Dus ook vleesvee- en geitenbedrijven komen hiervoor in aanmerking. De MGO wordt ook wel de ‘piekbelastersregeling’ genoemd en is bedoeld voor bedrijven die veel druk leggen op natuurgebieden. En zelf een regeling willen treffen over wat het bedrijf waard is om voor te willen vertrekken. De budgetten en regelingen rondom piekbelasters verschillen per provincie.
Zoneringskaart
Op onderstaande afbeelding is te zien hoe het nieuwe kabinet in Nederland de komende tien jaar wil gaan inkleuren. En wat de beperkingen en mogelijkheden per zone zijn.
“Bij de afweging om te investeren, te verkopen of mee te doen aan een saneringsregeling speelt de eigen grond van melkveebedrijven een belangrijke rol”, zegt Jannes. “De grond kan na beëindiging ook nog inkomsten genereren. Bij pachtbedrijven is er minder of geen grond achter de hand om na bedrijfsbeëindiging op te kunnen teren. Waardoor een subsidieregeling voor deze bedrijven relatief aantrekkelijk is. Ook geven de ligging (zone) van het bedrijf, de opbrengst van de stallen. En naar verwachting ook de hoogte van de stikstof depositie een belangrijke doorslag in de overweging. In het geval van verplaatsen kost het oriënteren op een nieuwe locatie veel tijd en lijkt het mij verstandig, gezien de toenemende schaarste, om daar niet te lang mee te wachten”.
Een goede voorbereiding is het halve werk
Marco Hol beaamt dit: “Vanuit de gesprekken met verschillende agrariërs ervaar ik dat iedere praktische situatie uniek is. De waardebepaling van het bedrijf, de overwegingen zoals herbestemming van de productielocatie, de status van de woning en de mogelijkheid een nieuwe economische activiteit te starten. Het zijn allemaal factoren die meespelen in de overweging om het bedrijf (voorlopig) voort te zetten, te verkopen of mee te doen aan een saneringsregeling. Wij lopen tegen veel uitzonderingen aan die maatwerk vragen. Zoals het starten van een nieuwe tak waarover nog weinig bekend is bij de gemeente. Of stallen in gebruik van de buurman met enkel dierrechten op de thuislocatie. Het is verstandig vroegtijdig met de gemeente in gesprek te gaan over het toekomstperspectief die de locatie biedt voor andere activiteiten. Het krijgen van een antwoord op de herbestemming van een locatie kost veel tijd. Weten wat er niet kan op een locatie kan ook duidelijkheid geven voor de toekomst, ook over het wel of niet deelnemen aan een regeling”.
Start op tijd
Voor degenen die overwegen gebruik te maken van de Lbv of MGO-regeling; Start op tijd en benut de huidige periode om u te oriënteren op de mogelijkheden die specifiek voor uw bedrijf gelden.
Bron: DLV Advies
