De ministers Wiersma van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en Agema van Volksgezondheid, Welzijn en Sport brengen in een kamerbrief verslag uit van de huidige vogelgriepsituatie. In de brief wordt ingegaan op de huidige vogelgriepsituatie, risico-inschattingen, en maatregelen ter bescherming van dieren en mensen tegen het virus.
Sinds 18 november 2024 zijn drie besmettingen met het hoogpathogene vogelgriepvirus geconstateerd op commerciële pluimveebedrijven, de laatste op 30 januari. De Deskundigengroep Dierziekten heeft op 29 januari een risicobeoordeling uitgevoerd en concludeert dat de kans op besmetting voor pluimveebedrijven momenteel hoog is, mede door de toename van besmettingen onder wilde vogels. Recent is het virus ook aangetroffen bij drie vossen, de eerste wilde zoogdieren sinds februari 2024 die positief zijn getest op vogelgriep.
Risico voor mensen laag
Het Deskundigenberaad Zoönosen (DB-Z) beoordeelde het risico voor de algemene bevolking als laag en voor beroepsmatig blootgestelde personen als laag tot matig. Er is wereldwijd een aantal zorgwekkende ontwikkelingen, zoals humane gevallen van vogelgriep in de VS, Canada en het Verenigd Koninkrijk. Voor Nederland blijft het risiconiveau vooralsnog ongewijzigd. Op 16 december 2024 heeft een multidisciplinaire expertgroep een risico-inschatting uitgevoerd naar aanleiding van de uitbraak van vogelgriep onder koeien in de VS. Conclusie: het risico voor de algemene bevolking blijft zeer laag en voor beroepsmatig blootgestelde personen laag/matig. Er is geen aanwijzing dat een virusvariant met verhoogd risico voor zoogdieren in Europa circuleert.
Maatregelen en onderzoek
Om voorbereid te zijn op mogelijke veranderingen worden scenario’s ontwikkeld die helpen bij responsstrategieën. Dit omvat onder andere test- en vaccinatieadviezen en communicatie naar doelgroepen. De GGD biedt laagdrempelig testen aan voor mensen met een verhoogd risico. Er is een humaan vaccin tegen vogelgriep dat alleen wordt ingezet op advies van het Outbreak Management Team Zoönosen (OMT-Z). Er wordt onderzoek gedaan naar een zoogdiervaccin, inclusief mRNA-vaccins.
Griepvaccinatie voor risicogroepen
Seizoensgriepvaccinatie wordt laagdrempelig aangeboden aan varkens- en pluimveehouders en aan personen betrokken bij het opruimen van dode wilde vogels en zoogdieren. Onderzoek naar vaccinatiebereidheid in deze doelgroep loopt en resultaten worden eind 2024 of begin 2025 verwacht.
Opruimen van dode wilde vogels
De overheid blijft inzetten op monitoring en opruiming van dode vogels om verspreiding van het virus te beperken. Er is geen directe aanpassing van het beleid nodig, maar ontwikkelingen worden nauwlettend gevolgd.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: Gert van Santen
