Nieuwsforum het NRC meldt op 11 mei dat een Oekraïense kippenbedrijf MHP van 'duizelingwekkende proporties' door de EU gestimuleerd wordt. Het dorp Kovali is de plaats waar een van de grootste kippenfokkers van de wereld gehuisvest is.
De kippenstallen van MHP staan volgens het NRC strak in het gelid. In totaal telt de Oekraïnse regio 400 stallen met elk een opleg van zo'n 50.000 dieren. Een simpel rekensommetje vertelt dan al gauw dat de totale bedrijfsomvang van dit pluimveebedrijf een 20 miljoen kippen betreft.
Volgens een inwoner van Kovali, Koelinytsj, worden in deze landelijke streek van Oekraïne jaarlijks zo'n 170 miljoen vleeskippen gefokt en geslacht. In de NRC geeft de inwoner aan dat dit onvermijdelijke gevolgen voor het milieu met zich mee brengt. Het gaat volgens het NRC om ziekmakende ammoniakluchten, de mest op de akkers, de gehalten aan nitraat in het grondwater en het dalende grondwaterpeil.
Agrogigant Myronivsky Hliboproduct (MHP)
Het NRC meldt dat Agrogigant Myronivsky Hliboproduct (MHP) een bedrijf is met duizelingwekkende cijfers. Zo produceerde het bedrijf volgens het NRC in 2018 in totaal 617.000 ton kippenvlees. Daarnaast had het bedrijf in totaal 64% van de Oekraïense markt in handen. En de productie blijft explosief groeien. Zo is MHP volgens het NRC aan het bouwen aan bedrijfsuitbreiding rond Vynnitsja. Het is de bedoeling dat de productie in 2023 op 900.000 ton kippenvlees moet uit gaan komen. Het NRC maakt hierbij een vergelijking: Neem in gedachten dat de hele Nederlandse pluimveesector in 2017 in totaal 997.000 ton kippenvlees produceerde. Dit houdt dus in dat MHP als enkel bedrijf letterlijk naast de gehele Nederlandse sector wil komen te staan.
Zelfvoorzienend
Volgens het NRC is MHP in alles zelfvoorzienend. Alles wordt in eigen beheer gedaan. Van de teelt van mais tot aan de slacht en vervolgens de export van de miljoenen kippen. Het bedrijf had vorig jaar een totaal areaal van 378.000 hectare. Om alles in goede banen te leiden zijn er in totaal 28.500 werknemers in dienst. Deze gegevens bij elkaar genomen zorgt ervoor dat MHP in de toptien van de grootste Oekraïense werknemers staat. Met een nettowinst van 127 miljoen dollar in het afgelopen jaar boekte het bedrijf een omzet van 1,6 miljard dollar. Bestuursvoorzitter Kosjoek is volgens het NRC een van de rijkste mannen die Oekraïne rijk is.
De enorme hoeveelheden kippenmest die door het bedrijf worden geproduceerd worden vermengd met stro en bacteriën die ervoor zorgen dat de mest wordt afgebroken. Manager Petryk geeft in het NCR aan dat op deze manier na veertig dagen een 'ecologische schone' compost ontstaat. Petryk: "Ik denk dat dit in Oekraïne de enige plek is waar mest wordt verwerkt aan de hand van milieunormen."
Subsidie op basis van bedrijfsomvang
Volgens het NRC worden de boeren in Oekraïne nu nog gesubsidieerd op basis van de bedrijfsomvang, de hoeveelheid hectares die het bedrijf groot is. Daarnaast gaat er zo'n 80% van de in totaal 60 miljard euro uitgekeerde subsidie voornamelijk naar de grote bedrijven. Echter moet er vanaf 2020 meer nadruk komen te liggen op de kleinere boeren, zo meldt het NRC. Daarmee zal de maximale uitkering niet hoger komen te liggen dan maximaal 100.000 euro per jaar. Echter kan niet iedereen in aanmerking komen voor deze subsidie. Willen boeren meedoen, dan moeten zij aantoonbaar kunnen maken dat er een bijdrage aan het leveren van milieuverbeteringen wordt geleverd.
Associatieverdrag
Echter meldt het NRC dat de Europese Unie binnen de eigen grenzen wil werken naar een betere ecologie en duurzaamheid terwijl langs de randen de vervuilende monocultuur alsmaar wordt gestimuleerd. In 2014 werd er tussen Oekraïne en de Europese Unie het zogenaamde Associatieverdrag getekend. In dat verdrag staat onder meer opgenomen dat er gewerkt wordt naar een vrijhandelszone waarin geen sprake meer is van invoerheffingen. Het NRC meldt dat een aantal landbouwproducten, zoals granen, vlees en eieren, een overgangsperiode van tien jaar hebben. In deze overgangsperiode mag het land een quota aan vers kippenvlees zonder heffingen exporteren. Dit quotum loopt gelijdelijk tot 2021 op tot 20.000 ton.
Batman-cut
Ondanks dat steeg de werkelijke export volgens het NRC veel harder. Dit kon gebeuren door een truc die insiders ookwel de 'Batman cut' noemen. Bij deze werkwijze laten de slachterijen in Oekraïne de vleugels aan de kipfilets laten zitten. Hierdoor valt het stuk vlees onder het invoernummer CN02071370, oftewel: Cuts with bone in – other. Hiervoor gelden geen beperkingen. In Nederland heeft MHP een uitsnijderij, gevestigd in Veenendaal. Dit is volgens het NRC in samenwerking met vleeshandel Jan Zandbergen. In 2018 werd door Nederland in totaal ruim 22.000 ton vers kippenvlees vanuit Oekraïne geïmporteerd onder deze code. Maar Nederland is hiermee niet de enige importeur. Ook andere Europese landen hebben de zogeheten 'Batman' filets van MHP geïmporteerd, zo meldt het NRC.
Internationale kredietverleners
Echter profiteert MHP volgens het NRC van veel meer internationale instituties. Zo hebben in de afgelopen jaren kredietverleners (bv. IFC, onderdeel van de Wereldbank, de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBRD) en de Europese Investeringsbank (EIB)) het Oekraïnse megabedrijf ongeveer 571 miljoen aan kredieten verleend. Het NRC meldt dat deze internationele instellingen zich bezig houden met de ontwikkeling van achtergestelde gebieden. Zij hebben in hun statuten op laten tekenen dat zij zich hard maken voor onder meer duurzame landbouw, monopoliebestrijding en het stimuleren van midden- en kleinbedrijven. Dat er nu vele miljoenen aan een megabedrijf als MHP worden uitgekeerd lijkt niet echt overeen te komen met de bovengenoemde doelstellingen.
Met al deze kredieten is het bedrijf MHP uitgegroeit tot het grote bedrijf met een monopolistisch karakter als wat het nu is. Volgens het NRC helpt de EBRD MHP binnen de EU nog verder uit te breiden. Deze bank is van plan om nog een 100 miljoen dollar aan dit Oekraïnse bedrijf te lenen om een pluimveebedrijf in Slovenië over te kunnen nemen.
Bron: NRC
