Op de Bio-beurs te Zwolle is op woensdag 23 januari het onderzoek "Echte en Eerlijke Prijs" officieel van start gegaan. Het project maakt inzichtelijk wat de prijs is van duurzame voedselproducten voor iedere stap in de keten. Zo draagt het bij aan de transitie van onze voedselproductieketen van vooral financieel efficiënt naar maatschappelijk inclusief met duurzaam, eerlijk en betaalbaar voedsel voor iedereen.
De overgang naar duurzame productie is niet gratis. Er worden extra kosten gemaakt en er staan risico's tegenover. Ook zijn er baten, bijvoorbeeld als de consument bereid is extra te betalen. Anderzijds zijn er maatschappelijke baten, zoals minder klimaatverandering, schoner water, minder gezondheidskosten etc.
Een eerlijke prijs verdeelt kosten, baten en risico's over de hele keten. Nu trekken de primaire producenten (boeren) hierbij vaak nog aan het kortste eind.
Het bepalen van de echte prijs helpt producenten zo duurzaam mogelijk te produceren, bewuste consumenten het beste product te kiezen en overheden om op de juiste manier de transitie naar duurzaamheid te stimuleren.
Duidelijke, breed gedragen methodiek
In het onderzoeksproject Echte & Eerlijke Prijs werken brancheorganisaties, bedrijven, banken en kennisinstellingen samen aan de ontwikkeling van een duidelijke, breed gedragen methodiek voor de berekening van de echte en eerlijke prijs die publiek beschikbaar is en door iedereen gebruikt kan worden.
PPS Echte & Eerlijke Prijs: de achtergrond
De concepten echte prijs en eerlijke prijs zijn de afgelopen zes jaar ontwikkeld door Stichting Bionext, True Price en Wageningen Economic Research. Aan het onderzoek werken verder mee: Rabobank, ABN AMRO, Stichting EKO, Nederlandse Aardappel Organisatie, GroentenFruit Huis, LTO-Nederland en de Vereniging Biologische Varkenshouders.
Onderzoek
Zonder voedsel is leven niet mogelijk. Hiermee leveren de topsectoren Agri & Food en Tuinbouw & Uitgangsmaterialen een enorme maatschappelijke waarde. Helaas gaat de productie van voedsel en dranken en sierplanten ook samen met negatieve impact op mens en milieu – denk aan CO2-uitstoot, watervervuiling en mogelijk gevaarlijke arbeidsomstandigheden. Een deel van deze negatieve impact wordt met wettelijke middelen gereguleerd, maar vaak zijn bovenwettelijke inspanningen nodig om tot een daadwerkelijk maatschappelijk verantwoord, duurzaam product te komen. Dit hangt samen met de complexiteit van veel productketens en daarnaast lopen deze ketens over meerdere landen, waaronder landen met minder sterke overheidscontrole.
True pricing, of het bepalen van de echte prijs geeft een integraal beeld van de economische – en duurzaamheidskosten van productie en consumptie van voedselproducten. Dit kan producenten helpen om zo duurzaam mogelijk te produceren, bewuste consumenten om het juiste product te kiezen, en overheden om op de juiste manier de economie en de duurzaamheidstransitie te stimuleren. De overgang naar meer duurzame productie is niet gratis. Vaak moeten er extra kosten gemaakt worden en staan er risico’s tegenover. Aan de andere kant zijn er duurzaamheidsbaten, bijvoorbeeld als de consument bereid is extra te betalen. De kosten, baten en risico’s moeten dan over de keten verdeeld worden. Nog te vaak trekken de primaire producenten hierbij aan het kortste eind. Voor een verdeling waarbij dit niet het geval is, geldt de eerlijke prijs.
"Als een agrarisch ondernemer meer doet ter bescherming van milieu, klimaat en dierenwelzijn, dan moeten de economische effecten worden gecompenseerd vanuit de markt. Hoe gaan we dat doen? Daarvoor willen we dit initiatief aangrijpen." ,aldus Klaas Osinga, LTO Nederland
Ontwikkeling afgelopen 6 jaar
De concepten echte prijs en eerlijke prijs zijn de afgelopen zes jaar ontwikkeld, onder andere door de kennisinstellingen binnen deze PPS. Wat er echter nog mist, is een duidelijke, breed gedragen methodiek die omarmd is door alle partijen in de sector, en die ook publiek beschikbaar is om door iedereen gebruikt te worden. Ook van de reactie van consumenten is nog te weinig bekend. Helpt kennis van de echte en eerlijke prijs consumenten een betere keuze te maken aan het schap? En zo ja, welke informatie is daarbij het meest efficiënt?
De PPS omvat circa twintig praktijkcasussen. Hierin worden de betrokken bedrijven direct geholpen hun producten meer duurzaam te maken. Het agrarische bedrijfsleven in het algemeen, de wetenschap en de maatschappij worden verder geholpen door deze PPS door:
- Kennis over echte en eerlijke prijs op tastbare ketens, zowel uit de theorie, als uit de praktijkcasussen. De PPS levert een praktische methodiek die ook generiek (voor opschaling) en publiek beschikbaar (voor transparantie) is om verduurzaming te versnellen;
- Directe toepassingen van de echte en de eerlijke prijs in consumentengoederen met hoge zichtbaarheid, met communicatiestrategieën voor zowel ketenpartijen als het brede publiek.
Een klankbordgroep helpt input te verkrijgen vanuit en bevindingen te delen met een brede groep aan stakeholders vanuit bedrijfsleven en maatschappelijk middenveld. Uiteindelijk helpt de PPS om de topsectoren Agri & Food en Tuinbouw & Uitgangsmaterialen dichter bij echte en eerlijke prijzen te brengen.
Bron: Wageningen University & Research, 23-01-2019
