Wanneer de temperatuur dagen achtereen de 25 graden overstijgt, ligt hittestress op de loer. Veel leghennenhouders proberen de schadelijke gevolgen hiervan voor te zijn door tijdig en goed te ventileren. Poultry Vets dierenarts en leghennenexpert Marc Heijmans ziet in zijn praktijk echter vaak de schadelijke gevolgen van dat laatste. Hij adviseert daarom vooral de ventilatie instellingen tijdig naar boven toe bij te stellen bij aanhoudend warm weer.
“Hittestress is schadelijk, zeker ook voor leghennen. Ze zijn geselecteerd op hun eierproductiekwaliteiten en zullen dus primair blijven produceren, ook als ze hiervoor eigenlijk te weinig voedingsstoffen hebben binnengekregen. En dat is nu precies het probleem”, legt veearts en pluimvee expert Marc Heijmans uit. “Want door de warmte zijn de dieren al snel niet meer in staat voldoende voer op te nemen. Hierdoor ontstaan tekorten. Dat betekent dat de eieren al snel lichter zullen worden en de schalen dunner. Maar daar blijft het niet bij. Een kip die te weinig calcium binnenkrijgt, zal bijvoorbeeld uiteindelijk het calcium uit haar botten gaan aanwenden voor de schaalproductie. En dat gaat natuurlijk snel zijn tol eisen op het dier.”
“Hittestress is schadelijk, zeker ook voor leghennen”
In zijn praktijk ziet Heijmans dan ook dat de effecten van hittestress bij hennen pas laat merkbaar zijn. Wie wacht op duidelijke signalen, is daarom vaak te laat. “Terwijl er bij vleeskuikens al snel sprake is van ziekte en uitval, treden de effecten bij leghennen vertraagd op. Hoewel ziekte en uitval door hittestress zelden voorkomen in de legsector, kan de productie een paar procent dalen. Dit gebeurt echter pas een aantal dagen nadat het zeer warm is geweest in de stal.” Heijmans legt uit dat een legkip ander spierweefsel heeft. Hierdoor kan zij haar lichaamstemperatuur beter reguleren dan een vleeskuiken. Maar leghennen hebben tegelijkertijd ook meer veren, waardoor het uiteindelijk toch lastig wordt de warmte kwijt te raken. Vooral als de warmte in de stal een tijdje aanhoudt.
Leghennen hebben meer veren dan vleeskuikens waardoor ze lastiger hun warmte kwijt kunnen raken
Bij leghennen die langdurig hun temperatuur moeten reguleren, treedt dan ook verzuring op. Om de pH-waarde enigszins te corrigeren, kan hittemix worden toegediend. Het natriumbicarbonaat dat hierin zit, ondersteunt de stofwisseling van de dieren, die – als het dagenlang te warm is – onder druk komt te staan. “Vooral de koppels in de top van de productie kunnen deze extra ondersteuning goed gebruiken”, benadrukt Heijmans. “Zij presteren tenslotte op het uiterste van hun kunnen en worden daarom het hardst geraakt door dit soort factoren”, legt hij uit. Wanneer het een aantal dagen richting de dertig graden gaat, raadt hij dit dan ook aan. Temperaturen tot de 25 graden hebben wat hem betreft weinig effect.
“Als het warm is, vergeet men vaak de temperatuur van de stal een paar graden naar boven bij te stellen. Hierdoor ontstaat eigenlijk vooral veel schade”
Een andere manier om met name de topkoppels te ondersteunen bij aanhoudende warmte, is door het toevoegen van mineralen aan het drinkwater. Toch komt het grootste gevaar van de warmte voor leghennen uit een hele andere hoek. Want volgens Heijmans worden de dieren tijdens warme zomerdagen vooral getroffen door de tocht die ontstaat bij te veel ventilatie. “Als het warm is, vergeet men vaak de temperatuur van de stal een paar graden naar boven bij te stellen, met als gevolg dat de windsnelheid in de stal veel te hoog wordt. Hierdoor ontstaat eigenlijk vooral veel schade”, aldus de Poultry Vets dierenarts. Hij adviseert dan ook de instellingen tijdig te corrigeren. De streeftemperatuur voor de stal moet, als het buiten warm is, een paar graden omhoog en de bandbreedte op de ventilatie moet worden vergroot. Op die manier wordt er minder snel maximaal geventileerd en voorkom je te hoge luchtsnelheden bij de dieren, met alle schadelijke gevolgen van dien. “Je kunt het binnen immers niet kouder maken dan het buiten is”, aldus Heijmans.
