Het coronavirus begint ook gevolgen voor de land- en tuinbouw te hebben. De impact verschilt op dit moment sterk per sector.
Verergering van de epidemie zou grote gevolgen voor de gehele sector kunnen hebben. Kern van de overheidsinzet moet zijn dat het virus onder controle wordt gebracht. LTO Nederland benadrukt dat de stabiliteit van de voedselvoorziening een prioriteit moet zijn als het virus zich verder verspreidt. Boeren en tuinders spelen daarbij een cruciale rol.
Effecten coronavirus
Arbeid
De beschikbaarheid van voldoende arbeidskracht is een groot punt van zorg, zeker gezien de drukke periode die zoals gebruikelijk in het voorjaar aanbreekt. In de tuinbouw zijn ondernemers in grote mate afhankelijk van seizoensarbeid, veelal door werknemers uit Oost-Europese landen. Het aantrekken en vasthouden van personeel kan moeilijk worden op het moment dat de epidemie zich uitbreidt en de onrust toeneemt, zeker als landen beperkingen opleggen aan het vrije verkeer van personen.
Logistiek
De transportkosten van voedsel en non-food kunnen door de vastlopende logistiek van sommige getroffen landen ook voor de Nederlandse sector snel oplopen. Omdat koelcontainers op de kade blijven staan en afvaarten geannuleerd worden, stijgen de kosten van koel- en vriestransport op dit moment al.
Afzet/export
De afzet van producten (zowel in binnen- als buitenland) wordt bij sommige sectoren, zoals bloemen en sierteelt, op dit moment al geraakt. De wegvallende vraag in Azië en Italië heeft een impact op de handelsprijzen, die ook door de telers gevoeld wordt.
Multifunctionele landbouw
Ook de multifunctionele landbouw, de bedrijfstak van agrarisch ondernemers met een nevenactiviteit zoals zorg of recreatie met een jaarlijkse omzet van € 900 miljoen, merkt effecten. Het gaat dan vooral om annuleringen van de verhuur van vergaderzalen, groepsuitjes en overnachtingen, zoals ook de rest van de horeca die ondervindt.
Voor bijvoorbeeld de zorglandbouw geldt dat cliënten en mantelzorgers op de diensten van de sector kunnen blijven rekenen, net als in de kinderopvang. De ondernemers volgen de aanwijzingen van het RIVM, naast de gebruikelijke hygiëneprotocollen.
Aandachtspunten
Het in de benen houden van logistiek en transport heeft prioriteit. Ketenpartijen werken zo veel mogelijk samen om te voorkomen dat er knelpunten ontstaan. Momenteel worden vooral preventieve maatregelen genomen en is nog geen directe actie vereist. LTO Nederland staat met relevante ketenpartijen in nauw contact.
In het verlengde daarvan is het openhouden van de Europese grenzen cruciaal. Dat geldt voor zowel personen als voor goederen. Naast de Nederlandse markt zijn de belangrijkste afnemers van Nederlandse landbouwproducten onze vier directe buurlanden. Van de totale Nederlandse landbouwexport gaat 25% naar Duitsland en 11% naar België. Meer dan driekwart van de Nederlandse export in landbouwproducten vindt plaats binnen de Europese grenzen.
Maatregelen overheid
De Nederlandse overheid kan verschillende maatregelen nemen om de economische impact van het virus te beperken. Zo bereidt de staatssecretaris van EZK een verruiming van de Borgstelling MKB-kredieten voor, zodat bedrijven met een gezond toekomstperspectief gefinancierd kunnen blijven. Om ervoor te zorgen dat ondernemers liquiditeitsproblemen het hoofd kunnen bieden, is er de mogelijkheid tot het verzoek om bijzonder uitstel van betaling in de inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, omzetbelasting en loonbelasting. Bedrijven die door het coronavirus minder werk hebben voor hun medewerkers kunnen onder voorwaarden werktijdverkorting aanvragen.
Mochten er op termijn additionele maatregelen nodig zijn voor de land- en tuinbouw in het bijzonder, dan is het zaak dat die voortvarend worden ingezet.
Inzet LTO Nederland
Vanwege de grote zorgen over de toekomstige beschikbaarheid van voldoende arbeid, heeft LTO Nederland een Taskforce Arbeid ingesteld. De taskforce bestaat uit onder andere specialisten van het Sociaaleconomisch Beleidsteam van LTO Nederland en medewerkers van LTO Arbeidskracht, de dienstverlener voor agrarische werkgevers op het gebied van het vinden, uitbetalen, opleiden en verzekeren van seizoenarbeiders en vaste medewerkers.
LTO Nederland staat uiteraard in nauw contact met onder andere het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid; werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB Nederland, Greenports Holland en de ketenpartijen van de 19 verschillende sectoren wiens belangen de vereniging behartigt. Natuurlijk wordt ook in Brussel de vinger aan de pols gehouden over internationale ontwikkelingen en eventuele Europese crisismaatregelen.
Ledencontact
Vakgroepen, portefeuilles en de regionale LTO’s staan via hun netwerken en de informatie- en contactcentra in nauw contact met leden om veel mogelijk bijstand te bieden bij zorgen en onzekerheid over hun bedrijfsvoering in relatie tot de coronacrisis.
Bron: LTO Noord
