Pluimveehouders werken veel met data. Voeropname, slachtgewicht, klimaat. Allemaal cijfertjes die in Excel-bestandjes op het scherm komen. “Daar kun je wat mee”, weet vleeskuikenhouder Robert Nijkamp uit Raalte. Toch doet de sector er nog veel te weinig mee. Nijkamp is met de opdracht aan de slag gegaan. In de zoektocht stuitte hij op verschillende valkuilen vertelt hij in de vijfde episode van de PluimveePodcast. Want wie is er eigenlijk eigenaar van de staldata?
“De computers produceren heel veel data, daarvan gebruik je als pluimveehouder misschien negentig procent niet en vijf tot tien procent heel actief. Als je de data op een andere manier combineert kun je heel mooi voorspellingen doen voor een volgend koppel. Bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid of hoe actief de dieren zijn. Wat gaat er morgen in de stal gebeuren? Dit is eigenlijk nog onontgonnen gebied. Niets communiceert echt met elkaar. Je hebt een overzicht van klimaat- of voercomputer, maar heb je echt grip op je bedrijf? Wat gebeurt er nu en waar sta ik? Misschien heb je wel zonnepanelen. Hoe verhoudt de opbrengst hiervan zich tot het totale rendement van het bedrijf?”, blikt Nijkamp terug, “Er is een gigantische slag te winnen.”
Belangen van de individuele pluimveehouder
Het commerciële belang van de softwaremaker botst met de belangen van een individuele pluimveehouder. Het eigenaarschap van data is volgens Nijkamp een schimmig gebied. “Als pluimvee- en varkenssector mogen we nog van geluk spreken dat we vrij klein zijn en op software- en computergebied niet voorop lopen met vernieuwingen. Dan zie je dat computers tot op heden bijna nog allemaal DOS-gestuurd waren. De computer werd gekocht en het pc-programma was van jou. Je ziet daar nu een kentering in komen. Service, gecentraliseerde data en cloudoplossingen. Dan kom je op een gegeven moment in de modus, wat gebeurt er met de data? Als de cloudoplossing er een berekening of bewerking aan toevoegt, van wie is dan de bewerkte data? We moeten daar zelf grip op houden.”
Wereldwijde landbouw voor datagebruik
Met een Nuffield Scholarship deed Nijkamp kennis op in de wereldwijde landbouw over het datagebruik. “Het zorgt voor een kruisbestuiving, ook omdat je in aanraking komt met sector overstijgende belangen.” De pluimveehouder uit Raalte ziet wel toekomst in blockchain om te voorkomen dat data aangepast kan worden in de software. “Als individuele agrariërs zijn we niet bij machte om een platform alleen in de benen te zetten. Je ziet wel dat als je datatoepassing in eigen beheer hebt, je behoorlijke stappen voorwaarts kunt maken. Zowel in je positie als in de keten, maar zeker ook in het management en de aansturing van je bedrijf.”
Patronen zien
Nijkamp ziet zijn pluimveebedrijf niet als state-of-the-art, maar als redelijk gangbaar. “Ik ben niet op zoek naar nieuwe sensoren. Volgens mij heb ik meer dan genoeg gegevens, waar ik op kan acteren. Patronen kan zien in het koppel. Daar mis je een heel stuk tijd en capaciteit om dat te ontwikkelen. Ik wil op elk moment van de dag in een split second kunnen zien waar moet ik nu naar toe, want daar is iets wat ik niet vertrouw. Ik hoef geen compleet overzicht van alle stallen, alleen een paar cijfers waarop ik een beslissing kan nemen.”
Boer en Data
Stichting Boer en Data werd vorig jaar opgericht om de boeren weer aan het roer te krijgen, wat betreft data. Een onderdeel is het realiseren van een deskboard met staldata, waar steeds meer pluimveehouders bij aanhaken. Een verhaal van de lange adem, weet Nijkamp. “Juridisch gezien is het moeilijk om een antwoord op de vraag van het eigenaarschap te geven. Grote software-eigenaren worden steeds meer dataverkopers. We moeten echter niet voorbij gaan aan de oorsprong van de data. De boeren hebben geen enkele rechtspositie. Daar moeten we echt wat aan veranderen. Het is nu nog één voor twaalf en geen vijf over twaalf.”
Meer weten over data en het eigenaarschap van de gegevens uit de stal? Beluister de PluimveePodcast!
Tekst: Martin de Vries
Foto: Ruben Lijzenga
Je las zojuist een artikel uit onze Pluimveekrant. De krant gratis thuis op de mat?
