Biologisch leghennenbedrijf Van de Louisa in Nieuw-Namen is, na de primeur bij vleeskuikenouderdierenbedrijf Greenfarm van Ben Beerens in Hoogeloon, de tweede pluimveehouderij ter wereld waar Vencomatic Group het innovatieve luchtbehandelingssysteem ECO Air Care heeft geïnstalleerd. Vier speciale units combineren de functie van warmtewisselaars met het wassen en koelen van de lucht. “Regelgeving voor fijnstof en stikstof reductie is kort bij. Als je dan 25 jaar vooruitkijkt, wat is dan duur?”
Een belangrijke voorwaarde voor de toekomstbestendigheid
Dat de opening van het EECO Air Care-systeem in Zeeuws-Vlaanderen plaatsvindt, zonder beperkingen of wijzigingen in de vergunning, is misschien verrassend. Voor de familie Kerckhaert is het innovatieve stalsysteem echter een belangrijke voorwaarde voor de toekomstbestendigheid van het bedrijf. Met de vier kinderen is er voldoende perspectief om naar de langere termijn te kijken. “We moeten iets met fijnstof, maar ook de stikstofuitstoot willen we reduceren. Het zuiveren van de lucht en daarmee het afvangen van fijnstof en stikstof is niet alleen goed voor de leghennen, maar ook voor onze gezondheid. Met deze nieuwe stal kunnen we 25 jaar vooruit”, vertelt eigenaar Carlo Kerckhaert.
Plek voor 31.600 dieren
Ondanks dat de aanvraag voor de subsidiemodules brongerichte verduurzaming stal- en managementmaatregelen (Sbv) werd afgewezen, zette de familie door met de vernieuwing en verduurzaming van de stallen. “Er is hier plek voor 31.600 dieren, daar is alles op gebouwd. Als je vervolgens 22 procent mist, wat wel dreigt als we niets doen, dan is het bedrijf niet rendabel.” Kerckhaert doelt op de gevolgen van de Europese verordening voor biologische bedrijven, waarbij de overdekte uitloop niet meer meetelt als staloppervlakte. In de stal is er is in ieder geval gekozen voor een redelijk standaard stalinrichting. Wel is de bovenste band breder, zodat er meer leefruimte voor de leghennen ontstaat.
ECO Air Care
Op het gebied van emissiereductie kiest het familiebedrijf met ECO Air Care voor een innovatieve oplossing. Vencomatic Group heeft daarmee naar eigen zeggen een integraal duurzame oplossing. Emissies worden zoveel mogelijk bij de bron aangepakt en de uitgaande stallucht wordt extra gereinigd om verregaande emissiereductie te behalen. Met de vier units wordt maximaal honderdtwintigduizend kuub lucht per uur behandeld. Dat is omgerekend dertigduizend kuub per unit en bijna vier kuub ventilatie per kip per uur. “In de uitgaande lucht zit ammoniak, fijnstof en geur. Dit vangen we af en behandelen we met een soort watergordijn. Een vergelijkbaar principe als met luchtwassers”, legt productmanager Victor van Wagenberg van Vencomatic Group uit.
Doorontwikkeling van ECO Air Care
De warmtewisselaar is bij Vencomatic Group door de jaren heen verder ontwikkeld naar een klimaatconditioneringsunit, die de naam ECO Unit heeft gekregen. Binnenkomende lucht wordt op de gewenste temperatuur gebracht voordat het in de stal wordt gebracht. In de winter werkt de ECO Unit als luchtwarmtewisselaar, en in de zomer wordt met het automatische spoelsysteem de lucht gekoeld. Er wordt gebruik gemaakt van zogenoemde ‘indirecte-verdampings-koeling’. Door water te verdampen in de uitgaande luchtstroom koelt deze af, en de kou die hierbij ontstaat wordt in de unit overgedragen op de inkomende lucht. Dit zorgt voor een geconditioneerd klimaat, dat jaarrond zo goed als constant is. Ook bij extreme warmte, veertig graden plus, lukt het om de temperatuur met zeventien graden te koelen. Met het oog op de prestaties van de kippen een belangrijke stap vooruit.
ECO Air Care is een doorontwikkeling van de ECO Unit richting het reduceren van emissies binnen het gesloten klimaatsysteem. “Het is nu een kwestie van verwarmen, koelen, spoelen en luchtwassen”, vat Area Sales Manager Frank Bakermans van Vencomatic Group samen.
De werking van de ECO Air Care
Aan de voorzijde komt verse lucht de units binnen. Via grote slangen wordt de lucht, eventueel gekoeld, in de stal verdeeld. De binnenkomende lucht komt in een slang in de nok en wordt door gaatjes over de kippen geblazen. Hierdoor zijn luchtinlaatkleppen niet meer nodig en worden turbulente luchtstromen verminderd. “We hebben het over droge lucht, die ook ammoniakvorming vermindert”, stipt Bakermans aan. De vermenging van de stallucht en de (gekoelde) lucht blijkt bovendien zeer aangenaam voor de kip. “Dat is voor ons altijd het uitgangspunt geweest.”
De laatste stap is het reinigen van de uitgaande lucht. ECO Air Care is echter niet alleen een ‘end of pipe’-oplossing, omdat de condities in de stal door dit system beduidend beter worden. “Door het watergordijn in de ECO Air care unit wordt de uitgaande lucht gewassen.” Om effectief ammoniak in te vangen wordt er gebruik gemaakt van aangezuurd water. Om deze reden zijn de units van kunststof gemaakt. “We kwamen erachter dat sandwichpanelen met rvs niet lang genoeg stand hielden.”
Kunstmestvervanger
Het retourwater wordt op één punt aan de voorkant van de stallen verzameld. “Door middel van bezink- en drijflagen vindt er zuivering plaats”, vertelt Victor van Wagenberg. Door de inzet van zwavelzuur wordt het water aangezuurd om ammoniak in oplossing te krijgen. Dit gebeurt tot het gewenst pH-niveau. “Hiermee voorkomen we de emissie van ammoniak. En daardoor hebben we hier nu eigenlijk ook de tweede kunstmestfabriek van Zeeuws-Vlaanderen.”
Iedere kuub water bevat uiteindelijk ongeveer veertig kilogram stikstof. “We verwachten een kleine drieduizend kilo stikstof af te vangen per jaar.” Met sensoren in de ECO Air Care-units kan Vencomatic Group vaststellen hoeveel kilogram stikstof door het systeem niet in de lucht verdwijnt, maar wordt afgevangen. De eerste ECO Air Care-stal van vleeskuikenouderdierhouder Ben Beerens in Hoogeloon laat zeer hoopvolle resultaten gezien. “We hebben een reductie tot 98 procent gemeten. We houden een veilige marge aan, negentig procent kunnen we zeker waarmaken. Dit zou in potentie het stikstofprobleem kunnen oplossen.” De ‘kunstmestvervanger’ kan emissiearm in de akkerbouw worden aangewend.”
Bedrijfsresultaten
Ook de andere resultaten zijn hoopvol. Zo is er drie procent minder uitval van de dieren, vijf procent meer productie en een betere voederconversie. Bij leghennenhouder Verbeek in Lunteren draaien drie ECO-units. Ook daar is een verbetering waar te nemen in uitval en legpercentage. Over 87 weken hebben we het over tien eieren per kip meer (van 424 naar 434). “Uiteindelijk verdient het systeem zich met deze resultaten wel terug. Welzijn verbetert en bovendien doe je wat met de milieuvraagstukken: je stoot minder stikstof, fijnstof en geur uit.”
Tekst en beeld: Martin de Vries
