Fijnstof van mest en veren kan ongezond zijn en de zogenaamde duivenmelkerslong veroorzaken. Zeker pluimveehouders met een voilèresystemen lopen risico. FFP2/FFP3-stofmaskers volstaan niet echt. Daarom gebruikt men in de pluimveehouderij Marpa van Paul en Maria Geens in het Vlaamse Hoogstraten Arbin Kite luchtkappen, die een veel hogere bescherming bieden.
Midden in een mooi Kempens landbouwlandschap tussen Hoogstraten en zijn deelgemeente Wortel, vonden we het moderne en duurzame legkippenbedrijf Marpa en spraken er met pluimveehouder Paul Geens en met Jarno Lambreghts van Arbin Safety. Geens heeft 170.000 legkippen: 110.000 op de hoofdlocatie in Hoogstraten en 60.000 in Rijkevorsel. Hij heeft zowel bruine (de meerderheid) als witte kippen.
“Mijn ouders hadden in Hoogstraten een landbouwbedrijf met melkvee en pluimvee”, zegt Geens (58). “Dat bedrijf is door mijn broer voortgezet. Ik ben hier van nul begonnen in 1993 met 60.000 kooikippen. In 2004 ging alles op slot. Ik heb dan een stal vrije uitloop gebouwd van 20.000 kippen. In 2012 hebben we de kooistal omgebouwd tot vrije uitloop.” In 2016 volgde aan de overkant van de straat (in feite een landbouwweg) een stal met vrije uitloop voor 58.000 kippen en in 2016 werd een stal met vrije uitloop voor 60.000 kippen gebouwd in Rijkevorsel. Al genieten bij Marpa alle kippen vrije uitloop, vandaag zitten er twee stallen binnen, wegens moeilijkere afzet van vrije uitloop-eieren door de vogelgriep. Bij Marpa werken, naast Paul Geens en zijn vrouw Maria, nog vier medewerkers.
Onzekere toekomst
“De toekomst ziet er vrij onzeker uit. We zitten hier vlakbij een natuurgebied maar het zal mijn tijd nog wel duren”, zegt Geens. “Heb je dan geen opvolger?”, wilden we weten. “Misschien wel. Mijn zoon Matthias begint interesse te tonen”, vertelt Geens. Meteen begint hij een pleidooi voor eieren. “Dat is het compleetste voedsel dat er bestaat en je kan er veel gerechten beter mee maken”, zegt hij enthousiast. Hij zal er dus niet vlug de brui aan geven.
Veel maskers getest
Als echte professional denkt Geens ook aan zijn gezondheid en die van zijn mensen. “Wij gebruikten vroeger al gewone stofmaskers maar hebben dan links en rechts vernomen dat die niet volstaan omdat er zoveel meer stof is bij vrije uitloop”, zegt Geens. “Ik ging daarom op zoek, op het internet vooral, en we hebben er verschillende uitgeprobeerd. Er waren er die aanvankelijk goed bleken maar uiteindelijk toch niet voldeden. Tenslotte zijn we bij Arbin terecht gekomen en sinds 2021 gebruiken wij de Arbin Kite luchtkappen. Die gebruiken we altijd als we de stal ingaan onder meer voor controles. Voor het reinigen van de stallen gebruiken we een ander model met een lange darm, die rond het lichaam is geriemd”, aldus Geens.
Toen we met Geens, gemaskerd uiteraard, de stal binnenstapten, viel meteen het stof op, zoals dat bij vrije uitloop steeds het geval is. Maar dat zegt nog niets over de schadelijkheid van dat stof. Het zijn vooral de eiwitten van veren en ingedroogde ontlasting van de kippen, die schadelijk zijn. Zij veroorzaken de duivenmelkerslong, in juiste medische termen ‘extrinsieke allergische alveolitis. Door metingen in proefstallen is vastgesteld dat de stofconcentraties veel hoger liggen in volièrestallen dan in kooistallen. Door het geregeld verwijderen van strooistel wordt het grof stof verminderd maar de fijne stofdeeltjes blijven aanwezig.
Volgens Jarno Lambreghts bieden de Arbin Kite luchtkappen de hoogste bescherming. Geens beaamt dat. De luchtkappen zijn aangeblazen systemen met een motorunit en een filter, waardoor de drager geen weerstand voelt van de filter. Het geeft naast een hoge beschermingsgraad een verkoelende stroom van verse lucht binnen het masker. Het masker hindert de drager niet in zijn werkzaamheden, ook al nemen die veel tijd in beslag.
Tekst en beeld: Jef Verhaeren
