In maart 2023 lag de consumentenprijsindex van pluimveevlees met 145 punten (2015=100) 2% hoger dan in januari. De prijzen af slachterij op de binnenlandse markt zijn in die twee maanden nog geen half procent gestegen. De producentenprijsindex stond in maart op ruim 147 punten, een half punt hoger dan in januari. De index van prijzen af boerderij, die geldt voor reguliere, snelgroeiende vleeskuikens, is met ongeveer een halve punt gedaald naar 138 punten.
Prijsontwikkeling
De consumentenprijsindex (CPI) van pluimveevlees is in maart 2023 op 145 punten uitgekomen (2015=100), een stijging van 2% ten opzichte van januari. De prijzen in de aanvoerketen bleven vrij stabiel. De prijsindex van de producten af slachterij binnenland (PPI) bleef ongeveer 147 punten. Ook de producentenprijs buitenland (niet in de figuur) bleef op een gelijk niveau (circa 139 punten).
De index van de af-boerderijprijzen is de maanden januari-maart ongeveer 138 punten gebleven. In januari 2022 lag het prijsniveau nog op 109 punten. De af-boerderijprijzen hebben betrekking op de snelgroeiende vleeskuikens die worden gehouden voor de foodservicemarkt en voor de export (vooral naar Duitsland en het Verenigd Koninkrijk).
Het vlees van de langzaam groeiende kuikens wordt verkocht in de Nederlandse supermarkten. Hierbij gaat het om supermarktconcepten en Beter Leven 1 ster vleeskuikens, die 35-40% van het totaal uitmaken. Een index van de boerderijprijzen van deze langzaam groeiende vleeskuikens is niet beschikbaar.
De voerprijs blijft hoog, maar deze is in de maanden januari tot maart wel verder gedaald. Voerkosten maken 60 tot 70% uit van de totale kosten en zijn dus zeer bepalend voor de bedrijfsresultaten. Ook gas en elektriciteit blijven relatief duur. De huidige opbrengstprijzen (28% boven het niveau van vorig jaar) zullen voor de meeste bedrijven ruim kostendekkend zijn.
Keten
De hoofdmoot (90 tot 95%) van de binnenlandse afzet van pluimveevleesproducten wordt verkocht in supermarkten, met verse kipfilet als belangrijkste product. De pluimveeketen is sterk geïntegreerd, waarbij de slachterijen regelen dat de productie van de verschillende schakels op elkaar wordt afgestemd. Slachterijen en verwerkers leveren aan de retailers en vleeskuikenbedrijven leveren kuikens aan de slachterijen. Vermeerderaars (producenten van broedeieren), kuikenbroederijen en mengvoerleveranciers zijn belangrijke toeleveranciers voor vleeskuikenbedrijven.
Toelichting op drie niveaus
Er zijn ongeveer tien middelgrote en grote slachterijen in Nederland. De verdere verwerking wordt veelal gedaan op een andere locatie dan de slachterij, door een bedrijf dat de geslachte kuikens verwerkt tot consumentenproducten (kipfilets, drumsticks, dijen, vleugels). De grootste spelers binnen Nederland slachten en verwerken zelf; qua volume hebben deze bedrijven ruim meer dan de helft van de markt in handen.
Er zijn ongeveer 600 bedrijven die vleeskuikens houden. Zes- tot achtmaal per jaar leveren zij vleeskuikens met een gewicht van 2 à 2,5 kg aan de slachterij. De slachterijen en verwerkers leveren het pluimveevlees verpakt ‘op schaal’ aan de retailers. Meer dan de helft van de Nederlandse productie wordt geëxporteerd, vooral naar het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Ook wordt pluimveevlees geïmporteerd, met name voor gebruik in de foodservice en de verwerkende industrie.
Binnen de groep vleeskuikenhouders houdt een deel langzaam groeiende vleeskuikens (35 à 40% van de kuikens), waarvan het vlees in de vorm van allerlei concepten in de Nederlandse supermarkten verkocht wordt.
Prijsvorming
De consumentenprijs van kip kent weinig seizoensinvloeden. Meestal daalt de prijs in januari om tegen de zomer weer te stijgen. Vleesverwerkers maken met de inkopers van de supermarkten afspraken over de kwaliteit en prijs van de producten. Er worden 1- tot 2-jaarscontracten afgesloten na tendering. Soms worden afspraken gemaakt op basis van de inkoopprijs bij de pluimveehouders. Een belangrijk deel wordt geëxporteerd. De prijzen op de buitenlandse markten hebben invloed op de prijs in Nederland, bij de vleesverwerkers, maar ook af boerderij. Prijzen af boerderij worden bepaald door de slachterijen en zijn afhankelijk van het moment van leveren. Bijna alle vleeskuikenhouders hebben een jaarcontract voor het leveren van de vleeskuikens aan een slachterij. In het contract staan afspraken over de leveringen en de kwaliteit van de kuikens, maar niet over de prijs.
Prijsindices
Het merendeel van de Nederlandse vleeskuikenhouders (met circa 65% van de kuikens) houdt gangbare snelgroeiende kuikens. Het vlees van deze kuikens wordt afgezet in de foodservice (vooral quickservice-restaurants) of geëxporteerd. De prijs af boerderij (API) is gebaseerd op de marktprijs van de gangbare snelgroeiende kuikens. De consumentenprijs is echter gebaseerd op de prijzen in de Nederlandse supermarkten en heeft dus betrekking op de langzaam groeiende vleeskuikens. In een normale situatie is er een wisselwerking tussen de prijs af boerderij van de snelgroeiende en langzaam groeiende vleeskuikens.
