Het transport van pluimvee dient stressvrij en onder goede omstandigheden te gebeuren. Maar hoe doe je dit in de praktijk? Pluimveetransportbedrijf Mantrans bv houdt zich hier dagelijks mee bezig. De focus van dit bedrijf ligt met name op het transport van kalkoenen. Pluimveebedrijf krijgt een kijkje achter de schermen.
“Iedere pluimveesoort vraagt om een andere aanpak, maar in grote lijnen zijn er veel overeenkomsten”, vertelt Frank Mandersloot van Mantrans bv. Dit transportbedrijf vervoert verschillende pluimveesoorten, dat varieert van vleeskuikens, leg- en moederdieren tot wedstrijdduiven. Het grootste gedeelte van haar ritten rijdt Mantrans met kalkoenen. Deze dieren zijn een apart geval als het gaat om transport, volgens Mandersloot.
De dieren zijn namelijk een stuk groter dan vleeskuikens. Daarom wordt er gebruik gemaakt van speciale containers met meer hoogte in de lagen. Hierdoor ligt het aantal lagen bij kalkoenen op maximaal zes, terwijl dit bij vleeskuikens kan oplopen tot tien lagen.
Op kalkoenhouderij Verschuren in Creil worden de kalkoenen opgehaald.
Gevoelige dieren
Kalkoenen zijn gevoelige dieren tijdens het transport. Dit vraagt om een nauwe samenwerking met het vangbedrijf en de kalkoenhouder. “Stressvrij laden is belangrijk, want daardoor verloopt het transport ook rustiger. Gezond laden en gezond afleveren, dat staat voor ons centraal.”
De planning is de eerste stap. Hier dient voldoende ruimte in te zijn, zodat de dieren rustig kunnen worden geladen. Ook dient de vangclub goed geïnstrueerd te zijn, zodat het laden van de dieren niet te lang duurt en de vrachtwagen niet te lang hoeft te wachten.
De vangclub dient goed geïnstrueerd te zijn, zodat het laden van de dieren niet te lang duurt.
Tijdens het transport rijdt de chauffeur defensief. Dus bijvoorbeeld niet te hard optrekken en remmen. De ventilatie wordt aangepast op het pluimveesoort, maar ook op de weersomstandigheden. Daar wordt ook op ingespeeld met het laadtijdstip. “Op warme dagen kiezen we ervoor om laat te laden, zodat het transport onder koelere omstandigheden plaatsvindt. Wanneer het koud is, kunnen we kiezen voor dikkere zeilen, zodat er minder koude lucht naar binnen komt. De planning vormt zich dus naar het weer.”
Airco tijdens transport
Een andere mogelijkheid om het klimaat tijdens transport te sturen is het gebruik van een geconditioneerde wagen, die Mantrans zelf heeft ontwikkeld. Het systeem werkt als een airco. Na het laden wordt de wagen volledig afgesloten. De lucht wordt via mechanische ventilatie door de airco gekoeld of verwarmd. “Op deze manier creëer je voor de dieren een klimaat, alsof ze op stal zijn.”
Het systeem wordt aangedreven via een motor in de oplegger, zodat het onafhankelijk werkt van de truck. Op dit moment werkt het systeem op diesel, maar het kan ook werken op waterstof, mocht het netwerk hier klaar voor zijn. In 2021 werden deze wagens voor de eerste keer in gebruik genomen bij Mantrans. Inmiddels wordt het principe in verschillende Europese landen en Canada toegepast door transportbedrijven.
“Met geconditioneerde wagens is het mogelijk om ook op warme momenten, bijvoorbeeld midden op de dag, door te rijden. Daarnaast is het onder koude omstandigheden fijner voor de dieren en houd je voldoende ventilatie, ook wanneer je in de file terecht komt.”Mandersloot denkt echter niet dat geconditioneerde wagens de nieuwe standaard worden in pluimveetransport. “Reguliere wagens hebben ook al een hele hoge standaard. Er zal een balans ontstaan tussen beide systemen.”
Kalkoenen op transport naar Duitsland
Alle Nederlandse kalkoenen gaan op transport naar slachterijen net over de Duitse grens. Dit vraagt om aanvullende eisen bij transportbedrijven. “Bij de kalkoenhouder leveren wij van tevoren ons papierwerk aan, zodat, wanneer de NVWA-dierenarts langskomt, alle papieren voor de export direct klaar liggen.” Ook vraagt de export om strengere hygiëne-eisen, waarbij een extra reiniging- en ontsmettingsstap dient plaats te vinden na terugkomst van een pluimveebedrijf.
Mantrans brengt jaarlijks miljoenen kalkoenen naar slachterijen in Duitsland.
Focus op kalkoenen
Mantrans focust al sinds de jaren ’70 op het transport van kalkoenen. In die tijd begon een Belgische vleeskuikenslachterij met het slachten van enkele kalkoenen. Hierdoor groeide het aantal kalkoenbedrijven in Nederland en verplaatste de afzet richting Duitsland. Mantrans groeide hierin mee en vervoert op dit moment als enige Nederlandse transporteur kalkoenen naar slachterijen in Europa. Met 25 vrachtwagens van Mantrans staat de teller op drie tot 3,5 miljoen vervoerde kalkoenen per jaar. Deze dieren komen met name uit Nederland, België en Frankrijk, maar ook uit Duitsland.
Het transport van pluimvee doet het bedrijf in samenwerking met vangbedrijven, maar ook met hun eigen shovels, waarbij de vangclub de dieren in de machines plaatst. Daarnaast voert Mantrans mest af uit pluimveestallen, zodat de schoonmaakbedrijven aan de slag kunnen. Tot slot doet het bedrijf aan charter-transport, waarmee het transport van andere goederen opvangt, mocht dit passen in de planning. Denk hierbij aan het vervoeren van bouwmaterialen, maar ook bloemen.
Tekst: Kim Sjoers
Beeld:ByldBrêge.frl/Menno Dijkstra
