Voer en drinkwater zijn essentiële componenten voor de vleeskuikens om te leven en te groeien. In de praktijk is er veel aandacht voor voerkwaliteit en samenstelling van het meest optimale voer. Op het gebied van voer- en wateropname in de stal is daarentegen nog veel winst te behalen. Exportmanager Olaf van Steenis van Impex uit Barneveld en Jan van den Brink, internationaal pluimveespecialist bij voederleverancier De Heus, stellen dat een goede voer- en wateropname vanaf dag één grote invloed hebben op het slachtgewicht. “Het managen van licht, lucht, water en voeding zijn cruciaal voor een optimale groei.”
“Als het water niet goed is voor de mens, dan ook niet voor uw pluimvee”, stak Olaf van Steenis van wal tijdens een speciaal webinar over drinkwater- en voermanagement in de pluimveehouderij. Een internationaal gezelschap liet zich bijpraten over de cruciale factoren voor gezonde vleeskuikens. “Het is verrassend dat bijna geen enkele pluimveehouder een antwoord kan geven op de vraag wat er nou daadwerkelijk in water zit. Goed drinkwater gaat hand in hand met voederconversie en is daarom essentieel voor een optimale groei.”
Waterkwaliteit begint bij de bron
Een goede waterkwaliteit begint al bij de bron. Idealiter is de temperatuur achttien tot twintig graden. “Boven de 25 graden is het negatief voor het kuiken, lager dan tien graden ook.” Van Steenis vindt dat het testen van de kwaliteit water een standaard moet zijn. “Twee keer per jaar is minimaal”, is zijn mening, “Er zijn hele goede testen te vinden, ook snel testen zijn mogelijk. Kijk bij de bron en aan het eind van de lijn naar zaken als kwaliteit, kleur, smaak en de aanwezigheid van pathogenen.” Van Steenis adviseert in ieder geval filters te plaatsen. “Zorg er wel voor dat je dan de cartridges regelmatig vervangt.” Ook aan behandeling van het water moet aandacht worden geschonken.
Van Steenis stelt bovendien dat de nippels in de drinklijnen een aandachtspunt is. Dat begint al met de hoogte van de lijn. “Van nul tot twee dagen moet de drinklijn op ooghoogte. Van twee tot vier dagen verhoog je de lijn naar een hoek van 30 tot 45 graden waar het kuiken vanaf drinkt. Van vijf tot negen dagen wordt de hoek zestig graden en ouder zeventig. In tegenstelling tot mensen slikken kuikens niet, dus moet je de zwaartekracht het werk laten doen. Doordat ze hun nek moeten strekken stroomt het water de keel in. De grootste uitdaging is in mijn ogen daarom ook het vinden van de juiste druk. Hoe lager hoe beter, mits de druk aan het einde van de lijn hoog genoeg is. We adviseren om dagelijks een rondje te lopen om de kuikens te observeren, te controleren op lekkages en indien nodig de druk en hoogte aan te passen.”
Bio film voorkomen
Een belangrijk aandachtspunt blijft het schoon houden van de lijnen. Het voorkomen van bio film is daarbij erg belangrijk. “Bio film wordt vaak veroorzaakt door warm en traag doorlopend water, dat niet vaak genoeg wordt schoongemaakt. Ook medicijnresten spelen hierbij een belangrijke rol. Het doorspoelen alleen is vaak niet voldoende. Het is heel erg belangrijk dat er tijdens de ronde, tussen de koppels en voor en na het toedienen van medicatie grondig gespoeld wordt met het juiste schoonmaakmiddel.” Van Steenis adviseert om de drinkwaterlijnen één voor één door te spoelen. Daar zijn eventueel ook automatische doorspoelsystemen voor. “In de eerste vier dagen van de ronde is drie keer daags het advies. Van dag vijf tot tien tweemaal daags. Van dag elf tot twintig eenmaal daags en zijn de kuikens ouder is om de dag doorspoelen voldoende.”
Voedingsstrategie
Net als Van Steenis betitelt Jan van den Brink van voederleverancier De Heus voer en drinkwater als ‘nutriënten’. Essentiële componenten om te leven en te groeien. De combinatie lucht, licht, water en voer moet daarom een samenspel zijn. Als er een probleem is met één van de vier factoren, dan heeft dat direct effect op de ander. Tijdens de webinar liet Van den Brink zien wat bijvoorbeeld de gevolgen zijn als een lamp in de stal defect is. “De kuikens komen samen op de plek waar het donkerder is. Dat betekent meteen ook dat de druk op water- en voedingslijnen op die plek hoger wordt. Je moet streven naar uniformiteit.” Hetzelfde effect treedt op met onjuiste temperatuur of luchtsnelheid. “Is het te koud dat komen de kuikens ook samen. Het omgevingsklimaat is ontzettend belangrijk. Check altijd wat er in de koppel gebeurt. Uiteindelijk wil je een goede spreiding in de stal.”
Een goede opname van de voeding is ontzettend belangrijk op de langere termijn. “Een lichaamsgewicht van een gram in week één betekent een slachtgewicht van zeven gram na zeven weken.” Een slechte preparatie op dag één zorgt bovendien voor meer sterfte. “Daarom is die goede start zo belangrijk. De kuikens moeten de nippel goed kunnen vinden.”
Op onderzoeksfaciliteiten in Nederland, Polen en Vietnam test De Heus de optimale structuur van de voeding voor eendagskuikens. “We vergelijken verschillende structuren – meel, kruimel en pellets – en wat het effect is op de spijsvertering en de stimulatie van de maagspier. Kuikens houden in ieder geval niet van te grote deeltjes, dus moet je daar in je voedingsstrategie rekening mee houden.” Ook voetzolen beïnvloeden voer- en wateropname. De gezondheid van de kuikens hebben een directe relatie op voer- en wateropname. Voetzoollaesies hebben invloed op de technische resultaten, dus zoekt De Heus tevens naar de optimale conditie van droog strooisel. “Al die factoren kunnen niet worden verwaarloosd. Wel zien we dat het klimaat in de stal de grootste invloed heeft op de opname van voer en drinkwater.”
Meer weten over de juiste voeding- en drinkwaterstrategie, neem contact op met een van de specialisten van Impex of De Heus.
Tekst: Martin de Vries
Foto’s: Impex en Martin de Vries
